شمارش معکوس برای ذخایر استراتژیک نفت کدام کشورها در جهان آغاز شده است؟
ماجرا از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران و بسته شدن تنگه هرمز آغاز میشود. ۲۵ درصد نفت جهان از این تنگه عبور میکند و همین مسئله کشورها را مجبور به آزادسازی ذخایر استراتژیک خود کرد. تنگه هرمز همچنان بسته است و ذخایر استراتژیک نفت جهان نیز رو به پایان؛ حال باید دید سرنوشت جنگ، تنگه هرمز و ذخایر استراتژیک نفت به کجا خواهد رسید.
به گزارش رسانه صنعت نفت و پتروشیمی ایران، زنگ خطر ذخایر استراتژیک نفت در جهان به صدا درآمده است. کشورهای بسیاری در فهرست هشدار قرار گرفتهاند و نکته جالب ماجرا اینجاست که آمریکا در صدر این فهرست قرار دارد. ماجرا از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران و بسته شدن تنگه هرمز آغاز میشود.
۲۵ درصد نفت جهان از این تنگه عبور میکند و همین مسئله کشورها را مجبور به آزادسازی ذخایر استراتژیک خود کرد. تنگه هرمز همچنان بسته است و ذخایر استراتژیک نفت جهان نیز رو به پایان؛ حال باید دید سرنوشت جنگ، تنگه هرمز و ذخایر استراتژیک نفت به کجا خواهد رسید. در این گزارش وضعیت ذخایر استراتژیک برخی کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی را بررسی کردهایم.
ذخایر استراتژیک چیست؟
استراتژیک نفت یک ذخیره اضطراری است که توسط دولتها نگهداری میشود. این ذخیره نفتی میتواند در موارد اضطراری مانند جنگ و بحرانهای اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد. طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، اعضای آن در حال حاضر بیش از ۱۰۲ میلیارد بشکه از این ذخایر اضطراری نفت عمومی را در اختیار دارند و ۶۰۰ میلیون بشکه دیگر از ذخایر صنعتی نیز زیر نظر دولتها توسط سازمانهای خصوصی نگهداری میشود.
چین رتبه نخست ذخایر نفتی جهان
پکن عضو آژانس بینالمللی انرژی نیست، اما بزرگترین ذخیره استراتژیک نفت جهان را در اختیار دارد. چین رسماً اطلاعاتی در مورد موجودی نفت خام خود منتشر نمیکند، بنابراین مشخص نیست که این کشور چه مقدار نفت ذخیره دارد. با این حال، طبق گزارش شرکت تحلیلی انرژی ورتکسا، در سال ۲۰۲۵، «موجودی نفت خام ساحلی چین (به استثنای ذخیرهسازی زیرزمینی) همچنان در حال افزایش است و تا پایان سال به رکورد ۱.۱۳میلیارد بشکه میرسد.»
شمارش معکوس ذخایر نفتی آمریکا
از میان اعضای آژانس بین المللی انرژی، ایالات متحده با ۴۱۵ میلیون بشکه نفت یکی از بزرگترین ذخایر استراتژیک نفت را در اختیار دارد. این انبارها توسط وزارت انرژی ایالات متحده نگهداری میشود. براساس دادههای وزارت انرژی آمریکا، میزان ذخایر استراتژیک نفت این کشور به ۳۱۱.۴ میلیون بشکه رسیده است که پایینترین سطح از سال ۱۹۸۴ است.
با شروع جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، دولت ایالات متحده تصمیم به آزادسازی ۱۷۲ میلیون بشکه نفت از محل ذخایر استراتژیک گرفت و تا تیرماه امسال ۱۰۴.۴ میلیون بشکه نفت از ذخایر استراتژیک نفت آمریکا آزاد شد.
هشدار برای ذخایر نفتی ژاپن
ژاپن به عنوان یکی از اعضای آژانس بین المللی انرژی، در پایان سال ۲۰۲۵، حدود ۴۷۰ میلیون بشکه ذخایر اضطراری داشت که برای تامین ۲۵۴ روز مصرف داخلی کافی است. ذخایر ژاپن عمدتاً در ۱۰ پایگاه ملی ذخیرهسازی ساحلی با مکانهای ذخیرهسازی عمده در پایگاه شیبوشی در کاگوشیما در جنوب ژاپن قرار دارد.
زنگ خطر ذخایر نفتی انگلستان
بر اساس گزارش وزارت امنیت انرژی بریتانیا و Net Zero، تا ۲۶ فوریه (بهمن ماه)، انگلیس حدود ۳۸ میلیون بشکه نفت خام و ۳۰ میلیون بشکه محصولات پالایش شده را به عنوان ذخایر استراتژیک در اختیار داشت. تصور میشود که ذخیرهها میتوانند حدود ۹۰ روز دوام بیاورند.
ذخایر استراتژیک بریتانیا عمدتاً زیر نظر دولت در اختیار شرکتهای نفتی خصوصی است. میلفورد هاون در ولز جنوبی و هامبر در شمال شرقی انگلستان مکان های کلیدی ذخایر هستند.
این کشور در میان ۳۲ کشور آژانس بینالمللی انرژی ۱۳.۵ میلیون بشکه نفت خود را برای رسیدگی به بحران نفت در بحبوحه جنگ در ایران آزاد میکند.
ذخایر نفتی اتحادیه اروپا
کشورهای عضو اتحادیه اروپا از جمله آلمان، فرانسه، اسپانیا و ایتالیا که همگی اعضای آژانس بین المللی انرژی هستند دارای ذخایر استراتژیک نفت هستند.
به گفته وزارت اقتصاد آلمان، آلمان ۱۱۰ میلیون بشکه نفت خام و ۶۷ میلیون بشکه فرآورده های نفتی نهایی دارد که در اختیار دولت است و می تواند ظرف چند روز آزاد شود.
فرانسه در پایان سال ۲۰۲۴ حدود ۱۲۰ میلیون بشکه ذخایر نفت خام و محصولات نهایی را گزارش کرد که جدیدترین دادههای موجود در دسترس عموم است. در ۱۶ مارس ( اسفندماه)، اسپانیا با انتشار حدود ۱۱.۵ میلیون بشکه ذخایر نفت طی ۹۰ روز برای مقابله با کمبود عرضه ناشی از بسته شدن موثر تنگه هرمز موافقت کرد.
این کشور در مجموع حدود ۱۵۰ میلیون بشکه ذخایر نفت خام دارد. طبق قانون، ایتالیا حدود ۷۶ میلیون بشکه ذخایر داشت که نشان دهنده ۹۰ روز میانگین واردات خالص نفت ایتالیا در سال ۲۰۲۴ است.
ذخایر کشورهای عضو اوپک
کشورهای اوپک معمولاً ذخایر نفتی استراتژیک (SPR) مانند اعضای آژانس بینالمللی انرژی (IEA) را نگهداری نمیکنند. در عوض، ذخایر استراتژیک آنها ذخایر نفت خام اثبات شدهای است که هنوز در زمین وجود دارد و اوپک تقریباً ۸۰ درصد از ذخایر اثبات شده جهان را در اختیار دارد.
ونزوئلا با ۳۰۳ میلیارد بشکه نفت خام بیشترین ذخایر نفتی دنیا را دارد و بعد از آن عربستان با ۲۶۷ میلیارد بشکه، ایران با ۲۰۹ میلیارد بشکه، عراق با ۱۴۵ میلیارد بشکه، امارات متحده عربی با ۱۱۳ میلیارد بشکه و کویت با ۱۰۱ میلیارد بشکه نفت قرار دارند./انرژی پرس
